Belçika’da 1 Mart itibarıyla işsizlik ödeneklerinden sosyal yardımlara ve Katma Değer Vergisi (KDV) oranlarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler yürürlüğe girecek.
Federal hükümetin geçen Temmuz ayında kabul ettiği program yasası kapsamında hazırlanan düzenlemeler, işsizlik süresine sınırlama getirilmesi, istifa edenlere yönelik “trambolin bonusu” uygulaması ve birlikte yaşayan çiftlere yönelik sosyal yardımların yeniden düzenlenmesini içeriyor.
İşsizlik ödeneklerine iki yıl sınırı
Program yasasında yer alan işsizlik reformu 1 Mart’ta resmen yürürlüğe giriyor. Reformla birlikte işsizlik ödenekleri en fazla iki yıl ile sınırlandırılıyor.
Düzenlemeye göre, son üç yılda en az bir yıl çalışmış olan kişiler bir yıl süreyle işsizlik ödeneği alabilecek. Çalışılan her dört ay için ilave bir ay daha ödenek hakkı tanınacak.
Reformun 1 Mart 2026’da tam olarak uygulanması öngörülürken, 1 Temmuz 2025’ten bu yana geçiş önlemleri yürürlükte bulunuyor. Hak sahipleri, Belçika Ulusal İstihdam Ofisi (ONEM) tarafından aşamalı olarak bilgilendiriliyor. 2025 yazından 2027 Haziran sonuna kadar altı aşamalı bir geçiş süreci planlanmış durumda.
Federal yönetimin verilerine göre, 1 Temmuz 2027’ye kadar yaklaşık 168 bin kişinin sistem dışında kalması bekleniyor.
Muafiyetler ve özel durumlar
55 yaş üstü kişiler için belirli koşullarda istisna uygulanacak. Bu kapsamda, en az yarı zamanlı olmak üzere 30 yıllık hizmet süresi şartı aranacak. Bu sürenin 2030’dan itibaren 35 yıla çıkarılması planlanıyor.
Koruma ödeneği alan iş arayanlar, sanat çalışanları, liman işçileri ve tanınmış deniz balıkçıları, şirket destekli işsizlik ödeneği (RCC) kapsamındakiler ile 1 Temmuz 2004’ten bu yana korunaklı atölyelerde çalışan engelliler bu kısıtlamadan muaf tutulacak.
Ödenek miktarlarında da değişikliğe gidilecek. İkinci yıldan itibaren, işsiz kişinin ailevi durumuna göre sabit bir tutar esas alınarak kademeli azalma artırılacak.
“Trambolin bonusu” ile sınırlı hak
Yeni düzenlemeyle birlikte, istifa eden çalışanlara da belirli şartlar altında işsizlik ödeneği hakkı tanınacak. “Trambolin bonusu” ya da “geri dönüş hakkı” olarak adlandırılan uygulama, 10 yıl (yaklaşık 3 bin 120 gün) çalışma geçmişi bulunan kişilere kariyerleri boyunca bir kez bu haktan yararlanma imkanı sağlayacak.
İlgili kişi, işten ayrılma nedeniyle hak kaybına uğradığına dair idari kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvuru yapabilecek. Bu kapsamda 6 ay süreyle ödenek alınabilecek. Ancak ilk üç ay içinde iş gücü açığı bulunan bir meslek için eğitim alınması halinde bu süre 12 aya kadar uzatılabilecek.
Federal hükümet, düzenlemeyle çalışanların mesleki tıkanmışlık yaşamadan yeni bir alana geçiş yapmasını ve tükenmişlik riskinin azaltılmasını hedefliyor.
Birlikte yaşayanlara sosyal yardımda kısıtlama
1 Mart’tan itibaren, Kamu Sosyal Refah Merkezleri (CPAS), sosyal yardım başvurularında aynı çatı altında yaşayan tüm bireylerin toplam gelirini dikkate almak zorunda olacak.
Daha önce birlikte yaşayan yetişkinlerin sosyal yardımları herhangi bir sınırlama olmaksızın birleştirilebiliyordu. Yeni uygulamayla, ebeveynler, büyükanne ve büyükbabalar, yetişkin çocuklar, torunlar ve üvey aile bireylerinin gelirleri de hesaplamaya dahil edilecek.
Sosyal Entegrasyon Bakanı Anneleen Van Bossuyt, düzenlemeyi “aile dayanışmasının devlet dayanışmasından önce gelmesi” ilkesiyle savundu.
Turistik konaklama ve pestisitlerde KDV artışı
1 Mart’tan itibaren otel ve kamp konaklamalarına uygulanan KDV oranı yüzde 6’dan yüzde 12’ye çıkarılacak. Pestisitlerde ise oran yüzde 12’den yüzde 21’e yükseltilecek.
Maliye Bakanı Jan Jambon tarafından yayımlanan kraliyet kararnamesine göre, 1 Mart’tan önce yapılan ve 1 Temmuz’dan önce gerçekleşen konaklamalarda yüzde 6’lık eski oran uygulanmaya devam edecek. 1 Mart sonrası yapılan ya da 1 Temmuz’dan sonra gerçekleşen konaklamalar ise yüzde 12 KDV’ye tabi olacak.
Federal hükümet, daha kapsamlı bir KDV reformu planlamış ancak Danıştay’dan gelen eleştiriler üzerine spor, kültür ve paket servis yemeklerini reform kapsamı dışında bırakmıştı.
Yorum Yazın